Çanakkale Savaşı 57. Piyade Alayı

1.Dünya savaşı başladığı sırada Mustafa Kemal Sofya da askeri ateşe olarak bulunuyordu. Harbiye Nazır’ı Enver Paşaya mektup yazarak “Arkadaşlarım ateş hattında bulunurken, ben burada oturamam” dedi. Ordu da aktif görev verilmesini istedi.Bu talep üzerine Yarbay Mustafa Kemal,Tekirdağ da bulunan ve yeni kurulan 19.Tümen komutanlığına atandı.
Mustafa Kemal Tekirdağ da 19.Tümen’i eğitme faaliyetlerinde bulunurken, İtilaf devletleri Çanakkale deniz cephesini açtılar.Boğazdaki Türk mevzilerini bombalamaya başladılar.Bu gelişme üzerine, Mustafa Kemal’e 19.Tümenle Çanakkale’ye hareket etmesi emri verildi.19.Tümen Tekirdağ’dan deniz yoluyla Gelibolu’ya nakledildi(24 Şubat 1915).19.Tümen Gelibolu da Bigalı köyüne yerleştirildi. 19.Tümen,5.Ordunun ihtiyat(yedek ) birliği olarak ayrıldı.Bu tümenin en gözde birliği 57.Piyade Alayı idi.
Bigalı köyünde Karargahını kuran Yarbay Mustafa Kemal 19.Tümeni eğitme faaliyetlerine devam ederken,İtilaf devletleri 24-25 Nisan gecesi Arıburnu sahillerine çıkartma yaptı.Anzakları bölgede 27.Alaya bağlı Türk askerleri karşıladı.Geliboluyu savunmakla görevli 5.Ordu komutanı Liman Von Sanders Arıburnu bölgesinden düşmanın çıkartma yapacağına ihtimal vermemişti.Arıburnu tepelerine gözetleme amaçlı bir alaylık kuvvet yerleştirilmişti(27.Alay).

57.Alay Tarih Sahnesine Çıkyor:

Anzakların Arıburnu sahillerine çıkartma yaptıkları gece 19.Tümen Conkbayırı yönünde gece tatbikatı yapmakta idi.Mustafa Kemal 25 Nisan sabahı düşman çıkartmasını haber aldı.Durumun aciliyeti nedeniyle ordu komutanının emrini beklemeden Conkbayırına doğru harekete geçti.Süvari bölüğünü keşif amacıyla ilerideki Kocaçimen Tepesi’ne gönderdi.19.Tümen’e bağlı, 57.Piyade alayının derhal Conkbayırı tepesine yürümesini emretti.
Mustafa Kemal Conkbayırı’na doğru ilerlerken 261 rakımlı tepede gözcü görevini yapan ve düşmandan kaçmakta olan erlerle karşılaşır.Bu erlere sert bir sesle sorar:

Nereye gidiyorsunuz?
Düşman geldi.
Nerede?
Erlerden birkaçı 261 rakımlı tepe yönünü gösterip:
İşte!..der.
Gerçekten de düşmanın bir avcı kuvveti 261 rakımlı tepeye yaklaşmış ve tam bir serbestlik içinde ileriye doğru yürüyordu.Şimdi vaziyeti düşünün… Ben kuvvetleri (geride) bırakmışım,askerler on dakika istirahat etsin diye… Düşmanda bu tepeye gelmiş…

Demek ki düşman bana,benim askerlerimden daha yakın. Düşman benim yere gelse kuvvetlerim çok kötü bir duruma düşecekti.O zaman artık bilemiyorum,bilinçli bir düşünme ile midir,yoksa ön sezi ile midir,bilmiyorum.

Kaçan askerlere:

Düşmandan kaçılmaz,dedim.
Cephanemiz kalmadı, dediler.
Cephaneniz yoksa süngünüz var, dedim.
Ve bağırarak bunlara süngü taktırdım.Yere yatırdım.Aynı zamanda Conkbayırı’na doğru ilerlemekte olan Piyade alayı ile dağ bataryasının yetişebilen askerlerinin, “marş marşla” benim bulunduğum yere gelmeleri için, yanımdaki emir subayını geriye yolladım.Bu askerler süngü takıp yere yatınca,düşman askerleri de yere yattı.Kazandığımız an, bu andır…

Mustafa Kemal’in 57.Alaya Emri:
Ben size saldırıyı emretmiyorum;ölmeyi emrediyorum.Biz ölünceye kadar geçecek zaman içinde yerimizi başka kuvvetler ve başka komutanlar alabilir.

19. Tümen Komutanı Mustafa Kemal’in emri ile 57.Alay Taarruz’a başladı.”Herkes öldürmek ve ölmek İçin düşmana atılmıştı.”Anzak askerleri Conkbayırı  tepelerinden sahile doğru geri çekilmek zorunda  kaldı.Mustafa Kemal savaşı “Kemal yeri”‘nden yönetmeye başladı.

Hammilton Diyor Ki!

Gebe dağlar,Türk doğurmakta devam ediyor.Bizim  mevzimizin en yüksek ve en merkezi yerine birbirini  kovalayan dalgalar halinde yükleniyordu.

Mustafa Kemal  Diyor Ki! 

Biz, kişisel kahramanlıklarla uğraşmıyoruz. Yalnız, size bomba sırtı olayını anlatmadan geçemeyeceğim. Karşılıklı siperler arasındaki mesafe 8-10 metre,yani ölüm muhakkak…birinci siperdekilerin hiç birisi kurtulmamacasına düşüyor.İkinci siperdekiler onların yerine gidiyor.Fakat,ne kadar imrenilecek bir soğukkanlılık ve tevekkül ile biliyor musunuz?

Öleni görüyor,üç dakikaya kadar öleceğini de biliyor ve en ufak bir çekinme bile göstermiyor.Sarsılmak yok.Okumak bilenler Kuran’ı kerim okuyor ve cennet’e gitmeye hazırlanıyorlar.Bilmeyenler Kelime-i Şahadet çekerek yürüyorlar.İşte bu Türk Askerindeki ruh kuvvetini gösteren hayret ve tebrike değer bir örnektir.Emin olmalısınız ki ,Çanakkale muharebesini kazandıran bu yüksek ruhtur.

İkdam Gazetesinde Bomba Sırtı Olayı:

Sipere gitmek anı yaklaştığı sırada mangada bir ses yükselir. “Yoldaşlar,hazır olun.Erlik günü.Memlekete hizmet bayramı geldi!”… Tekbir altında kahramanlar yürümeye başlar.Cennetlere uçan arkadaşların yerlerini almaya giderler…Son bir ses:

“Allah-ü ekber!..Yaşasın vatan!..

Bomba tepesi Osmanlılar için sonsuz bir şan ve şeref vesilesidir,bir vatanın ilahi varlığının sembolüdür…

İngilizler zehirli (gaz) bombalar atarak askerlerimizi kaçırmayı denemişlerdir.Bu plan belki doğruydu.Ama karşılarında Osmanlı inancı olmasaydı…İşte bu inanç,işte bu yurt aşkı,düşmanın ölüm saçtığı bir yere,Türk çocuğunun düğüne gidermiş gibi koşması,değil zehirli bombalar,gökyüzünden taş,ateş yağsa bile vatan savunması içindir…

57.Komutanı ve Mevcudu:

Alayın Komutanı Hüseyin Avni Beydi.Alayın 3100 mevcudu vardı.57.Alay Arıburnu cephesinde en ön safta ve 27.alayla yan yana savaştı.25 Nisan- 13 Ağustos 1915 tarihleri arasında büyük kahramanlıklar gösterdi.Çanakkale savaşının en kanlı muharebesi olan ve 6 Ağustosta yaşanan kanlı sırt muharebesine katıldı.Süngü hücumlarında büyük kahramanlıklar gösterdi.
İşte bu yüksek ruhla çarpışan 57. alayın kumandanı Yarbay Hüseyin Avni bey13 Ağustos 1915 de şehit oldu.Yerine vekili Ali Hayri bey geçti.O da şehadet şerbetini içti.Kumandayı alay imamı üstlendi. Kahramanca savaştılar ve topyekun şehit oldular. Alayın sancağı savaş meydanında bulundu.Kahramanlar alayı,şehitler alayına dönüştü…Alayın sancağı Avustralya da savaş müzesinde korunmaktadır.Müzedeki tanıtım yazısında sancağın esir edilmediği ifade edilmektedir.

Madalyası Sancağına Takılıyor:

Zaferden sonra ,madalya merasimi yapıldı.57.Alay çağrıldığı zaman ,sancağını başka bir alaydan bir Mehmetçik getirdi…57. Alayın madalyası, gözyaşı seli içinde alay sancağına takıldı. Şehitlerin ruhuna fatihalar gönderildi… Bu alay savaştan sonra tekrar kuruldu.Filistin cephesinde İngilizler’e karşı kahramanca savaştı.
57.Alay kahramanlarını,şehitlerini rahmetle anıyorum.57.Alayın öyküsü Mithat Cemal bey’in şu şiirinin doğruluğunu ne güzel ispatlar…

Bayrakları bayrak yapan,üstündeki kandır.
Toprak eğer uğrunda ölen varsa vatandır